Wybory opiekuna SU

 

Artykuł 55 (punkt 5. ustęp 6.) „Ustawy o systemie oświaty” stwierdza, że prawo wyboru nauczyciela, pełniącego rolę opiekuna samorządu ma samorząd uczniowski – czyli wszyscy uczniowie szkoły. Zatem jest to prawo gwarantowane ustawowo. 

Nauczyciel wybrany przez wszystkich uczniów szkoły, wskazany jako ten, do którego mają zaufanie, z którym lubią pracować i ufają, że będzie działał w ich najlepszym interesie, to nauczyciel pozytywnie zweryfikowany. W taki sposób, o jakim nikt inny z nauczycieli nawet nie może marzyć(…). I taki nauczyciel zajmuje już zupełnie inną pozycję w szkole.
Lucyna Bojarska



Wybory w praktyce

Niestety, w wielu szkołach praktyka wyboru opiekuna jest inna – wyznacza go dyrektor lub rada pedagogiczna. Dlatego Sejm Dzieci i Młodzieży, którego obrady w 2010 roku były poświęcone tematowi samorządności uczniowskiej zawarł w swojej uchwale przypomnienie, że samorząd ma prawo wyboru opiekuna. 

Wybory opiekuna samorządu nie muszą być niewiele wnoszącym plebiscytem popularności nauczycieli. Doświadczenie pokazuje, że uczniowie bardzo cenią sobie możliwość wyboru osoby, z którą będą współpracować i traktują ten wybór bardzo poważnie.

Niezależnie od stażu w roli opiekuna samorządu uczniowskiego warto poddać swoją  kandydaturę pod głosowanie uczniów i dać się im wybrać! 

Szkolne wybory opiekuna mogą być zorganizowane na wiele sposobów:

  • Wybory bezpośrednie, w czasie których opiekuna wybierają wszyscy uczniowie szkoły. Mocną stroną tego rozwiązania jest zaangażowanie wszystkich zainteresowanych uczniów. 
  • Wybory pośrednie, w czasie których opiekuna wybiera organ reprezentujący samorząd uczniowski – zarząd lub rada samorządów klasowych. Atutem tego rozwiązania jest możliwość zorganizowania pogłębionych dyskusji uczniów z kandydatami..
  • Wybory organizowane corocznie na początku lub na końcu roku szkolnego gwarantują wszystkim uczniom szkoły możliwość wpływu na wybór opiekuna;
  • Wybory organizowane raz na kilka lat pozwalają na bardziej długofalowe planowanie pracy z samorządem.
     

Kilka kroków do szkolnych wyborów opiekuna samorządu

1. Pierwszym krokiem do zorganizowania wyborów jest przekonanie dyrektora szkoły.

Aby przekonać dyrektora, warto przygotować szereg argumentów przemawiających za tą zmianą. Wśród nich takie jak:

  • Mandat (i legitymizacja), jaki opiekunowi dają w wyborach powszechnych wszyscy uczniowie szkoły, jest nieporównywalnie lepszy od mandatu przekazanego odgórnie przez jedną osobę. 
  • Uczniowie wybierają nauczyciela, do którego mają zaufanie – a tylko taki opiekun może stać się gwarantem praw ucznia w szkole.
  • Uczniowie głosować będą na tych nauczycieli, u których spostrzegają wolę i energię do działania oraz jednocześnie na takich, którzy mogą stać się źródłem inspiracji, motywacji i wsparcia dla uczniowskich działań.
  • Wybory powszechne mogą zwiększyć prestiż stanowiska opiekuna.

2. Drugim krokiem jest przekonanie innych nauczycieli do kandydowania.

Wybory nie mają sensu, jeśli wystartuje w nich jedna osoba. Im więcej jest zgłoszonych kandydatur, tym lepiej. W wielu szkołach uczniom udaje się przekonać do kandydowania wszystkich nauczycieli, w innych placówkach nadmiar innych obowiązków wyłącza z tej możliwość część osób i w dniu głosowania uczniowie wybierają spośród mniejszego grona. Kluczowa jest tutaj zgoda wszystkich poproszonych o kandydowanie.

3. Trzecim krokiem jest przedstawienie pomysłów na pracę z samorządem.

Uczniowie powinni dokonywać wyboru świadomie, dlatego przed głosowaniem osoby wybierające (wszyscy uczniowie lub przedstawiciele samorządu) powinni mieć możliwość zapoznania się z pomysłami kandydatów na pracę z samorządem. W tym celu warto zorganizować po lekcjach otwarte spotkanie z chętnymi do pełnienia roli opiekuna, na które mogą przyjść wszyscy zainteresowani uczniowie. 

Rola opiekuna

Paradoksalnie, również przy organizacji szkolnych wyborów opiekuna samorządu uczniowskiego (szczególnie jeśli odbywają się w szkole po raz pierwszy) nauczyciel – obecny opiekun, ma wiele do powiedzenia. Prawdopodobnie młodzi ludzie będą potrzebowali wsparcia w przekonywaniu dyrektora do nowego pomysłu i zachęcaniu do kandydowania nowych nauczycieli. Przykład opiekuna, który zgłosi się do udziału w wyborach i będzie otwarcie dyskutował z uczniami o swoich pomysłach może zachęcić również innych pedagogów do udziału w wyborach.